Zamirler ve Belirleyiciler

Beş sütunlu ana tablo

Bütün zamir sistemi tek tabloda duruyor. Satırlar kişi, sütunlar işlev.

Üç şeye dikkat: his iki sütunda aynı, her değişiyor (hers), it iyelik zamiri biçimi taşımıyor.

---

Türkçenin tek “o”su, İngilizcenin üçü

Türkçe üçüncü tekil şahsı tek bir kelimeyle karşılar: o. Aynı kelime erkek, kadın ve cansız varlık için kullanılır. İngilizce bu ayrımı zorunlu tutar ve seçmemek diye bir seçenek sunmaz — cümle kurmak için kişinin cinsiyetini ya da canlı olup olmadığını bilmek gerekir.

Bu, tercüme refleksiyle en çok hata üretilen noktalardan biri: Türkçe cümlede belirtilmeyen bir bilgiyi İngilizce cümlede belirtmek zorunda kalırsınız.

Türkçe hiç cinsiyet işaretlemediği için beyin bu rafı hiç kurmamıştır. Aynı zorluk iyelik sütununda da tekrarlanır:

✓ My sister is a doctor. Her car is new.
✗ My sister is a doctor. His car is new.

it: beş ayrı iş

it yalnızca “o (cansız)” demek değildir. Türkçede karşılığı hiç olmayan işler de görür: hava durumu, saat ve mesafe cümlelerinde özne yeri boş kalamadığı için it oraya doldurucu olarak konur. “Yağmur yağıyor” cümlesinde Türkçenin öznesi yoktur; İngilizcede It is raining demek zorunludur.

Son satır önemli: uzun bir özneyi sona atmak için it başa konur.

✗ To explain this is difficult. (dilbilgisi geçerli ama ağır)
✓ It is difficult to explain this.

you: hem sen hem siz

İngilizcede tekil-çoğul “sen/siz” ayrımı yok. Nezaket zamirle değil kelime seçimiyle kurulur (Can you…? → Could you…?).

Konuşma dili çoğulu belirginleştirmek için ek türetmiştir: you guys 🇺🇸 · you all / y’all · you lot 🇬🇧 · everyone. Hiçbiri resmi yazıda kullanılmaz.

Tekil they

Cinsiyet bilinmediğinde ya da kişi böyle anılmayı tercih ettiğinde tek kişi için de kullanılır:

Someone called you. They didn’t leave a name.

Yüzyıllardır var olan bir kullanım; bugün resmi yazıda da kabul görüyor.

---

Nesne zamirleri

Fiilden veya edattan sonra nesne biçimi gelir.

---

İyelik: sıfat mı, zamir mi?

my ve mine aynı şeyi anlatır ama aynı yerde duramaz. Ayrım tek bir soruyla çözülür: arkasından isim geliyor mu? Geliyorsa iyelik sıfatı (my book), gelmiyorsa iyelik zamiri (It’s mine).

Türkçe ikisini de aynı ekle kurduğu için (kitab-ım / benim-ki) ayrım sezgiyle değil, kuralla yapılmak zorundadır.

This is my book. → This book is mine. · This is mine.

Türkçedeki “benim / benimki” ayrımına oturuyor.

Homofon tuzakları

Bu üç çift aynı okunur, farklı iş yapar. Anadili konuşurları bile karıştırır.

The dog is in its house. → “in it is house” ✗ → its doğru
It’s cold. → “It is cold” ✓ → it's doğru

---

‘s ile sahiplik

Türkçe sahipliği iki ekle birden kurar (Ali’nin arabası). İngilizce tek bir işaret kullanır ve onu sahibin üzerine koyar: Ali’s car. Ekin sahip olunan şeye gitmesi (✗ Ali car’s) sık görülen bir hatadır.

Sıralama Türkçenin tersidir: İngilizcede sahip önce gelir. Türkçe Ali’nin arabası → İngilizce Ali’s car.

’s mi, of mu?

İki yapı arasındaki seçim canlılıkla ilgilidir: insan ve hayvanlar 's alır, cansız nesneler genellikle of ile kurulur. Sınır kesin değildir — kurumlar ve zaman ifadeleri her ikisini de kabul eder.

Şüphedeysen: canlıysa 's, cansızsa of. Kural mutlak değil, eğilimdir.

---

Dönüşlü zamirler

Özne ile nesne aynı kişiyse dönüşlü biçim gelir.

---

İşaret zamirleri

İşaret zamirleri iki eksende çalışır: yakınlık (this/these ↔ that/those) ve sayı (tekil ↔ çoğul). Türkçenin üç dereceli sistemi (bu · şu · o) İngilizcede ikiye iner, bu yüzden şu için ayrı bir karşılık aramak boşunadır.

Türkçede bu / şu / o üç kademe var; İngilizcede iki. Türkçenin “şu”su ayrı karşılık bulamaz, that tarafına yuvarlanır.

Sıfat olarak isimle (this book), zamir olarak yalnız (This is mine.) kullanılır. Artikel almazlar — zaten belirlilik taşırlar.

Kalıplaşmış kullanımlar:

• Telefonda: Hello, this is Elif. ✗ I am Elif
• Tanıştırırken: Tom, this is my friend.
• Zamanda: this morning (yakın) ↔ that day (uzak)
• Tekrardan kaçınmak için: The population of Turkey is larger than that of Greece. — bu kullanım YDS’de sık çıkar.

---

Belgisiz zamirler

some-, any-, no-, every- önekleri -one, -body, -thing, -where ile birleşerek düzenli bir tablo oluşturur. Öğrenilecek şey on altı ayrı kelime değil, iki listenin çarpımıdır.

Dikkat edilecek tek nokta dilbilgisel: bu zamirler biçimce çoğul görünse de tekil kabul edilir — Everybody is here.

Dağılımı some/any kuralını izler: olumluda some-, olumsuz ve soruda any-.

---

📋 Özet kart