Zamirler ve Belirleyiciler
Türkçede tek bir 'o' var, İngilizcede üç. Beş zamir sütununun tam tablosu, dönüşlü zamirler ve belgisiz zamirlerin tekil-çoğul davranışı.
Bu sayfa neyi kapsıyor
- Özne ve nesne zamirleri
- İyelik sıfatı ↔ iyelik zamiri
- Dönüşlü zamirler
- İşaret zamirleri
- Belgisiz zamirler
- 's ile sahiplik
Beş sütunlu ana tablo
Bütün zamir sistemi tek tabloda duruyor. Satırlar kişi, sütunlar işlev.
| Özne | Nesne | İyelik sıfatı | İyelik zamiri | Dönüşlü |
|---|---|---|---|---|
| I | me | my | mine | myself |
| you (tekil) | you | your | yours | yourself |
| he | him | his | his | himself |
| she | her | her | hers | herself |
| it | it | its | — | itself |
| we | us | our | ours | ourselves |
| you (çoğul) | you | your | yours | yourselves |
| they | them | their | theirs | themselves |
Üç şeye dikkat: his iki sütunda aynı, her değişiyor (hers), it iyelik zamiri biçimi taşımıyor.
Türkçenin tek “o”su, İngilizcenin üçü
| Türkçe | İngilizce | Neden |
|---|---|---|
| O doktor. (Ali) | He is a doctor. | Erkek kişi |
| O doktor. (Ayşe) | She is a doctor. | Kadın kişi |
| O eski. (masa) | It is old. | Cansız |
Türkçe hiç cinsiyet işaretlemediği için beyin bu rafı hiç kurmamıştır. Aynı zorluk iyelik sütununda da tekrarlanır:
[Doğru] My sister is a doctor. Her car is new.
[Yanlış] My sister is a doctor. His car is new.
it: beş ayrı iş
| Kullanım | Örnek |
|---|---|
| Nesne ve yer | This is my phone. It’s new. |
| Hayvan (cinsiyeti bilinmiyorsa) | Look at that cat. It’s beautiful. |
| Hava | It’s cold. · It’s raining. |
| Saat, tarih, mesafe | It’s nine o’clock. · It’s five km from here. |
| Sahte özne (dummy) | It is difficult to explain. · It seems that… |
Son satır önemli: uzun bir özneyi sona atmak için it başa konur.
[Yanlış]
To explain this is difficult.(dilbilgisi geçerli ama ağır)
[Doğru] It is difficult to explain this.
you: hem sen hem siz
İngilizcede tekil-çoğul “sen/siz” ayrımı yok. Nezaket zamirle değil kelime seçimiyle kurulur (Can you…? → Could you…?).
Konuşma dili çoğulu belirginleştirmek için ek türetmiştir: you guys 🇺🇸 · you all / y’all · you lot 🇬🇧 · everyone. Hiçbiri resmi yazıda kullanılmaz.
Tekil they
Cinsiyet bilinmediğinde ya da kişi böyle anılmayı tercih ettiğinde tek kişi için de kullanılır:
Someone called you. They didn’t leave a name.
Yüzyıllardır var olan bir kullanım; bugün resmi yazıda da kabul görüyor.
Nesne zamirleri
Fiilden veya edattan sonra nesne biçimi gelir.
| [Doğru] Doğru | [Yanlış] Yanlış |
|---|---|
| I like her. | |
| Give it to me. | |
| Between you and me. | |
| He’s taller than me. | (than I am da doğru, daha resmi) |
İyelik: sıfat mı, zamir mi?
| Kullanım | Kural | Örnek |
|---|---|---|
| İyelik sıfatı | Yanına isim ister | my book · their house |
| İyelik zamiri | Yalnız durur | This is mine. |
This is my book. → This book is mine. · This is mine.
Türkçedeki “benim / benimki” ayrımına oturuyor.
Homofon tuzakları
Bu üç çift aynı okunur, farklı iş yapar. Anadili konuşurları bile karıştırır.
| İyelik | Kısaltma | Test |
|---|---|---|
| its (onun) | it’s = it is | “it is” koy, anlamlı mı? |
| your (senin) | you’re = you are | “you are” koy |
| their (onların) | they’re = they are · there = orada | “they are” koy |
| whose (kimin) | who’s = who is/has | “who is” koy |
The dog is in its house. → “in it is house” [Yanlış] →
itsdoğru
It’s cold. → “It is cold” [Doğru] →it'sdoğru
‘s ile sahiplik
| Durum | Yapı | Örnek |
|---|---|---|
| Tekil isim | isim + ‘s | Ali’s car |
| -s ile biten çoğul | isim + ’ | my parents’ house |
| Düzensiz çoğul | isim + ‘s | the children’s room |
| -s ile biten özel ad | ikisi de olur | James’s / James’ book |
| İki kişi ortak sahip | son isme ‘s | Ali and Elif’s flat |
| İki kişi ayrı sahip | ikisine de | Ali’s and Elif’s cars |
Sıralama Türkçenin tersidir: İngilizcede sahip önce gelir. Türkçe Ali’nin arabası → İngilizce Ali’s car.
’s mi, of mu?
| Sahip | Yapı | Örnek |
|---|---|---|
| İnsan, hayvan | ‘s | Elif’s phone |
| Ülke, şehir, kurum | ‘s | Turkey’s population |
| Zaman ifadesi | ‘s | today’s lesson · a week’s holiday |
| Cansız nesne | of | the door of the car · the end of the film |
Şüphedeysen: canlıysa 's, cansızsa of. Kural mutlak değil, eğilimdir.
Dönüşlü zamirler
Özne ile nesne aynı kişiyse dönüşlü biçim gelir.
| İş | Örnek |
|---|---|
| Eylem özneye dönüyor | I hurt myself. · She taught herself English. |
| Vurgu | I did it myself. — (başkası değil, ben) |
| by + dönüşlü = yalnız başına | She lives by herself. |
İşaret zamirleri
| Tekil | Çoğul | |
|---|---|---|
| Yakın | this — bu | these — bunlar |
| Uzak | that — şu / o | those — şunlar / onlar |
Türkçede bu / şu / o üç kademe var; İngilizcede iki. Türkçenin “şu”su ayrı karşılık bulamaz, that tarafına yuvarlanır.
Sıfat olarak isimle (this book), zamir olarak yalnız (This is mine.) kullanılır. Artikel almazlar — zaten belirlilik taşırlar.
Kalıplaşmış kullanımlar:
- Telefonda: Hello, this is Elif. [Yanlış]
I am Elif - Tanıştırırken: Tom, this is my friend.
- Zamanda: this morning (yakın) ↔ that day (uzak)
- Tekrardan kaçınmak için: The population of Turkey is larger than that of Greece. — bu kullanım YDS’de sık çıkar.
Belgisiz zamirler
| some- | any- | no- | every- |
|---|---|---|---|
| something | anything | nothing | everything |
| someone / somebody | anyone / anybody | no one / nobody | everyone / everybody |
| somewhere | anywhere | nowhere | everywhere |
Dağılımı some/any kuralını izler: olumluda some-, olumsuz ve soruda any-.
📋 Özet kart
| Konu | Kural |
|---|---|
| Ana tablo | Özne · nesne · iyelik sıfatı · iyelik zamiri · dönüşlü |
| his / her | Seçim sahibin cinsiyetine göre |
| his ↔ hers | his iki sütunda aynı, her → hers |
| it | Nesne · hayvan · hava · saat · mesafe · sahte özne |
| Nesne biçimi | Fiil ve edattan sonra: between you and me |
| İyelik sıfatı | Yanına isim ister, artikel almaz |
| İyelik zamiri | Yalnız durur, kesme işareti almaz |
| Homofonlar | its/it’s · your/you’re · their/they’re · whose/who’s |
| ‘s | Tekil ‘s · -s’li çoğul s’ · düzensiz çoğul ‘s |
| ‘s ↔ of | Canlı ‘s, cansız of |
| Dönüşlü | Özne = nesne; feel/concentrate/meet almaz |
| this/that | İki kademe; Türkçenin “şu”su → that |
| Belgisiz zamirler | Hepsi tekil fiil; çift olumsuzluk yasak |
Mini Test — Zamirler
6 soru. Her doğru cevap 1 puan. Geçmek için en az 3 doğru gerekiyor.
0 / 6 cevaplandı
-
1 "My sister is a doctor. ___ car is new." Boşluğa ne gelir?
Açıklama: Seçim nesneye değil SAHİBİN cinsiyetine bakar. Sahip "my sister", yani kadın — bu yüzden "her". Araba cansız diye "its" seçme tuzağına düşme: its ancak arabanın kendi bir özelliğinden bahsederken kullanılır (Its colour is red).
-
2 "Aramızda kalsın." — Hangisi doğru?
Açıklama: between bir EDATTIR ve edattan sonra NESNE biçimi gelir: me. "And I" kulağa daha kibar geldiği için anadili konuşurları bile bu hatayı yapar. Test yöntemi: ikinci kişiyi çıkar — "Between… I" kulağa yanlış geliyor, demek ki "me" doğru.
-
3 "Bu çanta senin mi?" — Hangisi doğru?
Açıklama: İsim (bag) zaten söylendiği için iyelik ZAMİRİ gelir: yours. "your" bir sıfattır ve yanına isim ister (Is this your bag? de doğru olurdu). İyelik zamirleri ASLA kesme işareti almaz: mine, yours, hers, ours, theirs.
-
4 "Kendimi yorgun hissediyorum." — Hangisi doğru?
Açıklama: feel, concentrate ve meet gibi bazı fiiller İngilizcede dönüşlü zamir ALMAZ; Türkçede "kendimi" dediğimiz için fazladan bir myself ekleme eğilimi doğar. Dönüşlü zamir yalnızca özne ile nesne gerçekten aynı kişi olduğunda gelir: I hurt myself.
-
5 Hangi cümle doğrudur?
Açıklama: everybody, everyone, everything, nobody, nothing gibi belgisiz zamirler anlamca çoğul görünse de dilbilgisi açısından TEKİLDİR ve tekil fiil alır. Ayrıca know bir durum fiilidir, continuous almaz. Not: geri gönderme zamiri çoğul olabilir — "Everybody brought their book."
-
6 "Türkiye'nin nüfusu Yunanistan'ınkinden fazla." — Boşluğa hangisi gelir? "The population of Turkey is larger than ___ of Greece."
Açıklama: Tekrarı önlemek için "the population" yerine işaret zamiri konur. Tekil bir isim yerine geçtiği için "that" gelir; çoğul olsaydı "those" olurdu (The books of Turkey are cheaper than those of Greece). Bu kullanım YDS karşılaştırma sorularında sık çıkar.
Bu konuyla çalışılacak kelime havuzları
- En Çok Kullanılan 100 Kelime — 100 kelime