Sıfatlar ve Zarflar

Kural: neyi nitelediğine bak

Tür	Neyi niteler	Örnek
Sıfat	İsim	a careful driver · The car is fast.
Zarf	Fiil	She drives carefully.
Zarf	Sıfat	extremely careful
Zarf	Başka zarf	very carefully

She is a careful driver. — careful → driver (isim) → sıfat
She drives carefully. — carefully → drives (fiil) → zarf

Sıfatın iki konumu

Konum	Örnek
İsimden önce (attributive)	a red car · an interesting book
be / durum fiilinden sonra (predicative)	The car is red. · It seems difficult.

Sıfat çoğul olmaz: [Doğru] two red cars — [Yanlış] ~~two reds cars~~

Sıfat sırası

İki sıfat yan yana gelince İngilizce sırayı serbest bırakmaz. Anadili konuşurları bunu hiç öğrenmeden bilir ve bozulduğunda anında fark eder.

görüş → boyut → yaş → biçim → renk → köken → malzeme → amaç → İSİM

Görüş	Boyut	Yaş	Biçim	Renk	Köken	Malzeme	İsim
beautiful	big	old	round	red	Italian	leather	bag
nice	small	new	—	black	—	—	phone

a beautiful old Italian painting · a small round wooden table

-ly ile zarf yapımı

Kural	Örnek
Varsayılan: sıfat + -ly	quick → quickly · careful → carefully
-y → -ily	easy → easily · happy → happily
-le → -ly	simple → simply · possible → possibly
-ic → -ically	basic → basically · automatic → automatically
-ll → -lly (tek l düşmez)	full → fully
-e korunur	extreme → extremely (true → truly istisna)

Düzensiz zarflar

Sıfat	Zarf
good	well
fast	fast
hard	hard
late	late
early	early
high	high (fiziksel)
straight	straight
daily / weekly	daily / weekly

[Doğru] She speaks English well. — [Yanlış] ~~speaks goodly~~
[Doğru] He runs fast. — [Yanlış] ~~runs fastly~~
[Doğru] They work hard. — [Yanlış] ~~work hardly~~ (bambaşka anlam!)

Anlamı değişen zarf çiftleri

Bu tablo sınavların en sevdiği tuzaklardan biri. Aynı sıfattan iki zarf çıkıyor ve anlamları alakasız.

Sıfat	Zarf 1 (-ly’siz)	Zarf 2 (-ly’li)
hard	hard = çok, sıkı — work hard	hardly = neredeyse hiç — hardly work
late	late = geç — arrive late	lately = son zamanlarda — seen him lately
near	near = yakın — stand near	nearly = neredeyse — nearly finished
high	high = yüksekte — fly high	highly = son derece — highly likely
deep	deep = derine — dig deep	deeply = derinden — deeply moved
most	most = en — most beautiful	mostly = çoğunlukla — mostly students
short	short = kısa kesmek — stop short	shortly = yakında — shortly after
free	free = bedava — eat free	freely = serbestçe — speak freely
wrong	wrong = yanlış — go wrong	wrongly = haksız yere — wrongly accused

He works hard. — çok çalışıyor
He hardly works. — neredeyse hiç çalışmıyor

-ing ↔ -ed sıfatlar

Türk öğrencinin en kalıcı hatalarından biri. İkisi de sıfat ama yönleri zıt.

Ek	Ne anlatır	Kim/ne için
-ing	Duyguyu veren	Nesne, olay, kişi (sebep)
-ed	Duyguyu alan	Kişi (deneyimleyen)

The film was boring. — film sıkıcıydı (sebep)
I was bored. — ben sıkıldım (deneyimleyen)

[Yanlış] ~~I am boring.~~ → “ben sıkıcı bir insanım” demek olur!
[Doğru] I am bored. — sıkıldım

Sık kullanılan çiftler: interesting/interested · boring/bored · tiring/tired · exciting/excited · surprising/surprised · confusing/confused · frightening/frightened · amazing/amazed · disappointing/disappointed · relaxing/relaxed · shocking/shocked · worrying/worried

Zarf konumları

Zarf türü	Konum	Örnek
Sıklık (always, often, never)	`be`den sonra, ana fiilden önce	She is always late. · She always arrives late.
Durum (carefully, well, fast)	Genelde cümle sonunda	He drives carefully.
Derece (very, quite, extremely)	Nitelediği kelimeden önce	very careful · quite slowly
Yer ve zaman	Cümle sonunda — yer, sonra zaman	I studied at home yesterday.
Yorum (fortunately, obviously)	Cümle başında, virgülle	Fortunately, nobody was hurt.

[Yanlış] ~~I always am tired.~~ → [Doğru] I am always tired.
[Yanlış] ~~She speaks well English.~~ → [Doğru] She speaks English well.

Zarf, fiil ile nesnesinin arasına girmez: [Yanlış] ~~I like very much coffee.~~ → [Doğru] I like coffee very much.

Derece zarfları

Zarf	Güç	Kullanım
extremely · incredibly	En güçlü	extremely difficult
very · really	Güçlü	very cold
quite	Orta 🇬🇧 (“epey”)	quite good
rather	Orta, hafif olumsuz ton	rather expensive
fairly	Orta-zayıf	fairly easy
a bit · a little · slightly	Zayıf	a bit tired
hardly · barely	Neredeyse hiç	hardly visible

too ↔ very ↔ enough

Üçü karışır ama biri fazlalık, biri derece, biri yeterlilik bildirir:

Yapı	Anlamı	Örnek
too + sıfat	Fazla (olumsuz sonuç)	It is too hot to drink.
very + sıfat	Çok (nötr)	It is very hot.
sıfat + enough	Yeterince	It is hot enough.
not + sıfat + enough	Yeterince değil	It is not hot enough.

Konum kritik: too sıfattan önce, enough sıfattan sonra ama isimden önce gelir.

too much salt · enough salt — [Yanlış] ~~salt enough~~

very karşılaştırma biçimlerini güçlendiremez; onun yerine much, far, a lot gelir:

[Yanlış] ~~very better~~ → [Doğru] much better · far better

📋 Özet kart

Konu	Kural
Sıfat ↔ zarf	Sıfat ismi, zarf fiili/sıfatı/zarfı niteler
Bağlayıcı fiiller	be, seem, look, feel, taste, sound → sıfat alır
Sıfat sırası	görüş → boyut → yaş → biçim → renk → köken → malzeme
Pratik kural	Boyut renkten önce, görüş her şeyden önce
-ly yazımı	y→ily · le→ly · ic→ically · full→fully
Düzensiz zarf	good→well · fast · hard · late · early
-ly’li sıfatlar	friendly, lovely, silly, likely → zarf değil
Anlam değişenler	hard/hardly · late/lately · near/nearly · most/mostly
hardly	Zaten olumsuz; başta → devrik yapı
-ing ↔ -ed	Duyguyu veren ↔ duyguyu alan
Sıklık zarfı	`be`den sonra, ana fiilden önce
Zarf konumu	Fiil ile nesnesinin arasına girmez
too ↔ enough	too önce, enough sıfattan sonra
Karşılaştırma	very değil → much / far / a lot

Bu sayfa neyi kapsıyor