İsim Grubu: Artikel, Çoğul, Miktar
Türkçede artikel yok sanılır ama var — belirtme ekinin içinde. Sayılabilirlik, çoğul yazımı ve miktar belirteçlerinin tamamı tek sayfada.
Bu sayfa neyi kapsıyor
- a / an / the / sıfır artikel
- Çoğul yazımı ve telaffuzu
- Sayılabilir / sayılamaz
- some / any / no
- much / many / a lot of
- few / little / enough
- Kap ve ölçü kalıpları
Artikel: ne kadar belirli?
Türkçede artikel yoktur. “Kitap aldım” ile “Kitabı aldım” arasındaki fark ekle kurulur; İngilizce aynı farkı ismin önüne koyduğu kelimeyle kurar. Bu yüzden artikel, Türk öğrencinin en sık atladığı ve en sık fazladan koyduğu şeydir.
Seçimi belirleyen şey ismin kendisi değil, dinleyicinin ne bildiğidir. Tek soru şu: karşınızdaki kişi hangi şeyden bahsettiğinizi biliyor mu?
I saw a dog. — hangi köpek olduğunu bilmiyor, ilk kez duyuyor
The dog was barking. — artık biliyor, az önce söylediniz
Bu yüzden aynı isim aynı paragrafta önce a, sonra the alır. Artikel ismin özelliği değil, konuşmanın o anki durumunun özelliğidir.
| Artikel | Ne zaman | Örnek |
|---|---|---|
| a / an | İlk kez bahsediliyor; herhangi biri | I have a car. |
| the | İkinci kez bahsediliyor | The car is old. |
| the | Bağlamdan zaten belli | Close the door. |
| the | Dünyada tek olan | the sun · the moon · the internet |
| the | Üstünlük ve sıra | the best · the first |
| the | Belirli bir grubun tamamı | the rich · the French |
| (hiçbiri) | Genel anlamda çoğul / sayılamaz | I like books. |
Klasik yolculuk — bir metinde her nesne bunu yapar:
I saw a dog in the park. The dog was black.
a ↔ an: kural sese bakar
Seçimi belirleyen şey yazılış değil, telaffuz. Bu yüzden a university (yazımda ünlü, sesde /j/) ve an hour (yazımda ünsüz, sesde ünlü) kuralı bozmaz — tam tersine kuralın ne olduğunu gösterir.
| Kural | Örnek |
|---|---|
| Ünsüz sesle başlıyorsa → a | a book · a car · a teacher |
| Ünlü sesle başlıyorsa → an | an apple · an egg · an idea |
Tuzaklar harf ile sesin ayrıştığı yerde:
| Yazım aldatıyor | Doğrusu | Neden |
|---|---|---|
| university, uniform, European, useful | a … | “yu” sesi ünsüzdür |
| one-way street | a … | “w” sesi |
| hour, honest, heir | an … | h okunmaz |
| MBA, X-ray, FBI agent | an … | “em”, “eks”, “ef” |
the’nin iki telaffuzu
the kelimesi iki farklı okunur ve seçim a/an ile aynı mantığı izler: sonraki kelimenin sesi belirler. Yazıda görünmediği için bu ayrım genellikle hiç öğrenilmez; dinlerken tanımayı ve akıcı okumayı doğrudan etkiler.
| Okunuş | Ne zaman | Örnek |
|---|---|---|
| /ðə/ “dhı” | Ünsüz sesten önce | the book · the university |
| /ði/ “dhi” | Ünlü sesten önce | the apple · the hour · the end |
Aynı mantık: iki ünlünün çarpışmasını engellemek.
Sıfır artikel: hiçbir şey koymadığın yerler
Artikel koymamak da bir seçimdir ve anlamı vardır: genellik. I like books bütün kitapları, I like the books ise belirli bir kitap grubunu anlatır.
Türk öğrenci için bu kısım rahatlatıcıdır, çünkü Türkçenin varsayılan hâline en yakın olan burasıdır — ama tam da bu yüzden artikel gereken yerlerde de boş bırakma eğilimi doğar.
| Nerede | Örnek |
|---|---|
| Genel anlamda çoğullar | I like books. |
| Genel anlamda sayılamazlar | Water is important. |
| Diller | I speak English. ✗ |
| Ülke, şehir | She’s from Turkey. |
| Öğün adları | What’s for breakfast? |
| Sporlar, akademik dallar | I play football. · I study physics. |
| Kurum kalıpları | at home · at school · at work · in bed |
the alan ülkeler: the USA · the UK · the Netherlands · the Philippines · the UAE — içinde çoğul ya da “birleşik” fikri olanlar.
Çoğul: yazım
Çoğul eki neredeyse her zaman -s’tir; aşağıdaki tablo yalnızca son harfin eki nasıl değiştirdiğini gösterir. Kurallar -es ve -ies ekleriyle sınırlıdır ve fiil çekimindeki üçüncü tekil -s kuralıyla birebir aynıdır — ikisini bir kez öğrenmek yeterlidir.
| Durum | Ek | Örnek |
|---|---|---|
| Varsayılan | +s | book → books |
| s, ss, sh, ch, x, z ile bitiyorsa | +es | bus → buses · watch → watches |
| Ünsüz + y | y → ies | city → cities · baby → babies |
| Ünlü + y | +s | boy → boys · day → days |
| -f / -fe | → ves | knife → knives · leaf → leaves |
| -o (eski kelimeler) | +es | potato → potatoes · hero → heroes |
| -o (yeni/kısaltma) | +s | photo → photos · piano → pianos |
İstisnalar: roofs, chiefs, beliefs (-f ailesinden kaçanlar).
Çoğul -s’in üç sesi
Yazıda tek bir -s var ama üç ayrı sesle okunur ve hangisinin geleceğini önceki ses belirler. Bu, yazarken değil konuşurken ve dinlerken işe yarayan bir kuraldır.
| Önceki ses | Çoğul sesi | Örnek |
|---|---|---|
| Titreşimsiz (p, t, k, f, θ) | /s/ | books · cats · maps |
| Titreşimli (b, d, g, v, m, n, l, r, ünlüler) | /z/ | dogs · pens · cars · boys |
| Islıklı (s, z, ʃ, tʃ, dʒ) | /ɪz/ (+1 hece) | buses · boxes · watches |
Düzensiz ve değişmeyen çoğullar
Bu kelimeler çoğul ekini almaz; bir kısmı sesli harf değiştirir (man → men), bir kısmı hiç değişmez (sheep → sheep). Sayıları azdır ama kullanım sıklıkları yüksek olduğu için ezberlenmeleri gerekir.
| Tekil | Çoğul | Not |
|---|---|---|
| man / woman | men / women | ⚠️ women = “wi-min” |
| child | children | Ölmüş -en ekinin kalıntısı |
| person | people | Zaten çoğul |
| foot / tooth / goose | feet / teeth / geese | İçerideki ünlü değişir |
| mouse | mice | |
| fish / sheep / deer / series | (aynı) | Sayıyı bağlam söyler |
| criterion / phenomenon | criteria / phenomena | Yunanca çoğul |
| analysis / basis / crisis | analyses / bases / crises | -is → -es |
| datum / medium | data / media | Latince çoğul |
Daima çoğul olanlar — nesne iki parçadan oluştuğu için: trousers · jeans · glasses · scissors · shorts · clothes
Tek bir tane için a pair of: a pair of trousers. Fiil de çoğuldur: My trousers are new.
Sayılabilirlik: İngilizcenin en sinsi ayrımı
Türkçe sayılabilirliği dilbilgisel olarak işaretlemez: “bir bilgi”, “üç tavsiye”, “iki bagaj” desek de kimse yadırgamaz. İngilizce bunları yasaklar — ✗ an information, ✗ three advices — ve yasak hangi kelimenin hangi sınıfa girdiğini ezberlemeyi gerektirir, çünkü mantığı yoktur.
Ayrımın sinsi tarafı burada: information, advice, furniture gibi kelimeler Türkçede sayılabilir olduğu için hata refleks hâline gelir ve sınavda hem artikel hem miktar belirteci sorusunda karşınıza çıkar. Bir kelimenin sayılamaz olduğunu öğrenmek, o kelimeyle ilgili üç ayrı kuralı birden öğrenmektir: artikel almaz, çoğul olmaz, much/little alır.
| Sayılabilir | Sayılamaz | |
|---|---|---|
| Artikel | a / an alır | almaz |
| Çoğul | olur | olmaz |
| Miktar | many, few | much, little |
| Soru | How many? | How much? |
Türkçede sayılabilir ama İngilizcede olmayanlar — bu liste sınavların favorisi:
| Sayılamaz | Yanlış | Doğru |
|---|---|---|
| information | some information · a piece of information | |
| advice | some advice · a piece of advice | |
| news | some news (fiil tekil: news is) | |
| research | research · studies | |
| equipment | some equipment | |
| furniture | a piece of furniture | |
| luggage / baggage | a piece of luggage | |
| money | some money | |
| homework / work | some homework | |
| bread | a loaf / slice of bread | |
| progress · evidence · knowledge | sayılamaz |
Miktar belirteçleri
Bu tablo bir önceki bölümün doğrudan sonucudur: bir miktar belirtecinin hangi ismi alabileceğini, ismin sayılabilir olup olmaması belirler. Sayılabilirliği bildiğinizde bu tabloyu ezberlemeniz gerekmez, türetirsiniz.
Sınavda işe yarayan kısayol da bu yönde çalışır: boşluğa many mi much mu geleceğini bilmiyorsanız, ismin çoğul olup olmadığına bakın. Çoğulsa sayılabilirdir.
| Belirteç | Sayılabilir | Sayılamaz | Not |
|---|---|---|---|
| some | ✓ | ✓ | Olumlu cümle; ikram ve ricada soruda da |
| any | ✓ | ✓ | Olumsuz ve soru |
| no | ✓ | ✓ | İsimden önce, “hiç” |
| many | ✓ | — | Her bağlamda |
| much | — | ✓ | Genelde olumsuz/soru |
| a lot of / lots of | ✓ | ✓ | Her ikisi, gündelik |
| plenty of | ✓ | ✓ | “bol bol” |
| a few | ✓ | — | “birkaç” (olumlu) |
| few | ✓ | — | “az, yetersiz” (olumsuz) |
| a little | — | ✓ | “biraz” (olumlu) |
| little | — | ✓ | “az, yetersiz” (olumsuz) |
| several | ✓ | — | “birkaç” |
| enough | ✓ | ✓ | İsimden önce, sıfattan sonra |
| too much / too many | many/much kuralı | “fazla” |
some ↔ any
Kitaplardaki “olumluda some, olumsuz ve soruda any” kuralı bir başlangıç noktasıdır ama tam değildir. Asıl ayrım beklentiyle ilgilidir: bir şeyin var olduğunu varsayarak soruyorsanız soruda da some kullanılır — ikram ve rica cümlelerinin tamamı böyledir.
| Cümle tipi | Normal | İstisna |
|---|---|---|
| Olumlu | some | — |
| Olumsuz | any | no + isim de olur |
| Soru | any | İkram/rica ise some: Would you like some tea? |
| Şart | any | If you have any questions… |
Bileşikleri de aynı mantıkla çalışır: something / anything · someone / anyone · somewhere / anywhere. Hepsi tekil fiil alır: Everything is fine.
Kap ve ölçü kalıpları
Sayılamaz bir ismi saymanın yolu: araya bir kap koymak.
| Kalıp | Örnek |
|---|---|
| a piece of | advice · information · furniture · news |
| a loaf / slice of | bread |
| a bottle / glass / cup of | water · wine · tea |
| a kilo / litre of | meat · milk |
| a packet / box / can / jar of | biscuits · matches · soup · jam |
| a bar of | chocolate · soap |
| a pair of | trousers · shoes · glasses |
| a bit of | luck · help (gündelik) |
📋 Özet kart
| Konu | Kural |
|---|---|
| a / an | Sese bakar, harfe değil; komşusuna bakar |
| the | İkinci bahis · bağlamdan belli · tek olan · üstünlük |
| Sıfır artikel | Genel çoğul · sayılamaz · dil · ülke · öğün · kurum kalıbı |
| the telaffuzu | Ünsüzden önce /ðə/, ünlüden önce /ði/ |
| Çoğul y | Ünsüz+y → ies · ünlü+y → s |
| -s sesi | Titreşimsiz /s/ · titreşimli /z/ · ıslıklı /ɪz/ |
| Sayılamazlar | information, advice, news, research, equipment, furniture, money, homework |
| much / many | much → sayılamaz · many → sayılabilir |
| a few / few | a varsa yeterli, yoksa yetersiz |
| enough | İsimden önce, sıfattan sonra |
| some / any | Olumlu some · olumsuz-soru any · ikramda some |
Mini Test — İsim Grubu
12 soru. Her doğru cevap 1 puan. Geçmek için en az 6 doğru gerekiyor.
0 / 12 cevaplandı
-
1 "She's ___ university student." Boşluğa hangisi gelir?
Açıklama: Kural harfe değil SESE bakar. University yazıda u ile başlar ama ağızdan çıkan ilk ses "yu"dur ve bu bir ünsüzdür. Aynı tuzak: a uniform, a European country, a one-way street. Ters yönü: an hour, an honest man (h okunmadığı için ünlü sesle başlar).
-
2 Hangi cümle doğrudur?
Açıklama: advice SAYILAMAZ: çoğul olmaz ve a/an almaz. Tek bir tavsiye demek istersen "a piece of advice" denir. Aynı gruptaki tuzaklar: information, news, research, equipment, furniture, luggage, money, homework, progress, evidence, knowledge.
-
3 "Az arkadaşı var, bu yüzden yalnız." — Boşluğa hangisi gelir? "She has ___ friends, so she's lonely."
Açıklama: Tek harf anlamı ters çeviriyor: "a few" = birkaç (yeterli, olumlu bakış), "few" = az (yetersiz, olumsuz bakış). Cümlenin sonu "so she's lonely" olduğu için yetersizlik anlatan "few" gerekir. little/a little ise sayılamaz isimlerle kullanılır.
-
4 "boy" kelimesinin çoğulu hangisidir?
Açıklama: y → ies kuralı yalnızca y'den ÖNCE ÜNSÜZ varsa çalışır: city → cities, baby → babies. Burada y'den önce "o" var, yani ünlü — bu yüzden y yerinde kalır ve düz +s alır. Aynı grup: days, keys, toys.
-
5 "Oğlum okulda, üçüncü sınıfta." — Hangisi doğru?
Açıklama: Artikelsiz "at school" İŞLEVİ anlatır: öğrenci, ders görüyor. "At the school" ise BİNAYI anlatır — mesela veli toplantısı için oradasın. Aynı ayrım: in bed (uyuyor) ↔ on the bed (üstünde oturuyor), in hospital 🇬🇧 (hasta) ↔ at the hospital (ziyaretçi).
-
6 "Yeterince yaşlı değil." — Hangisi doğru?
Açıklama: enough'ın konumu kelime türüne göre değişir: SIFAT ve ZARFTAN SONRA gelir (old enough, quickly enough), ama İSİMDEN ÖNCE gelir (enough money). Türkçede "yeterince" her zaman önde durduğu için sıfat tarafı sürekli karışır.
-
7 Hangi cümle doğrudur?
Açıklama: a / an seçimi harfe değil SESE bakar. hour kelimesinde h okunmaz, sesli sesle başlar → an. university ise /juː/ diye başlar, yani ünsüz sesle → a university. Yazılışa bakan herkes ikisinde de yanılır.
-
8 Hangi cümle doğrudur?
Açıklama: information sayılamaz: çoğul eki almaz ve a/an ile kullanılmaz. Aynı gruptakiler: advice, news, furniture, equipment, research, knowledge, luggage. Sayı gerekiyorsa a piece of information denir.
-
9 "Buzdolabında biraz süt var." — Hangisi doğru?
Açıklama: a little sayılamazlarla, a few sayılabilir çoğullarla kullanılır; milk sayılamaz. D dilbilgisi olarak kurallı ama anlamca çelişkili: a'sız little "neredeyse yok" demektir, o hâlde çay yapılamaz. a little ise "az ama yeterli".
-
10 Hangi cümle doğrudur?
Açıklama: Enüstünlük tek bir varlığı işaret ettiği için önüne the alır. D'deki most best çifte enüstünlük — best zaten en üst derecedir, üstüne most gelmez.
-
11 Hangi cümle doğrudur?
Açıklama: child kelimesinin çoğulu children'dır ve zaten çoğul olduğu için üstüne -s almaz. Aynı düzensiz gruptakiler: man/men, woman/women, foot/feet, tooth/teeth, mouse/mice.
-
12 "Öğrencilerin kitapları masada." (birden çok öğrenci) — Hangisi doğru?
Açıklama: Sonu -s ile biten çoğullarda iyelik eki yalnızca kesme işaretidir: students'. Kesme işareti isimden SONRA, ekten önce gelir — students' doğru, students books' yanlış. Tek öğrenci olsaydı student's olurdu.
Karma denemeye girin → 15 konudan karışık 20 soru, konu adı verilmeden. Bir hafta sonra girin: asıl kalıcılık ölçümü orada.
Bu konuyla çalışılacak kelime havuzları
- En Çok Kullanılan 100 Kelime — 100 kelime
Sayfada geçen terimlerin tanımı gramer terimleri sözlüğünde.