Yöntem ve Kaynakça · Pratik İngilizce

Kısaca: bu site neye dayanıyor

Pratik İngilizce özgün bir dil öğretim kuramı ileri sürmez. Yaptığı iş, yayımlanmış ve atıf verilebilir dilbilim çalışmalarını çalışılabilir bir sisteme dönüştürmektir. Kelime listeleri türetilmemiş, kaynak yayınlardan alınmıştır; ölçüm yöntemi uydurulmamış, kabul görmüş bir testin mantığını izler.

Sitedeki 1574 kelimenin tamamı aşağıdaki kaynak listelerden gelir. 15 gramer konusunun seviye etiketleri CEFR çerçevesine göre verilir. 32 soruluk seviye testi Nation ve Beglar'ın örnekleme mantığını uygular.

Kelime dağarcığı neden sayılmaz, örneklenir

Kimse bir kişinin bildiği kelimeleri tek tek soramaz. Bu yüzden kelime dağarcığı ölçümü örnekleme ile yapılır: kelimeler sıklık sırasına göre bantlara bölünür, her banttan eşit sayıda kelime sorulur ve bir banttaki isabet oranı o bandın tamamı için bilme oranı kabul edilir.

Seviye testi dört bantta bant başına 8 soru sorar. Tahmini dağarcık Σ (oran × bant büyüklüğü), metin kapsama oranı ise Σ (oran × kapsam payı) ile hesaplanır.

Testin üç tasarım kararı

Test kelimeleri hiçbir havuzda geçmez. Örnekleme ancak sitede çalışılmayan kelimelerden oluşursa geçerli kalır; havuza sızan bir test kelimesi ölçümü kendi kendine şişirir. Bu kural bir temenni değil: derleme sırasında otomatik olarak denetlenir ve ihlâlinde yayın durur.
Akademik bant bir holdout rezervinden örnekler. AWL'nin tamamı (570 kelime ailesi) artık sitede çalışılabildiği için "öğretilmeyen listeden örnekleme" mümkün değil. Bunun yerine alt liste 4–10'a dağılmış 30 kelime kalıcı olarak havuzların dışında tutuluyor ve test yalnızca bu rezervden soru seçiyor — makine öğrenmesindeki eğitim/test ayrımının aynısı. Bedeli açık: o 30 kelimeyi burada çalışamazsınız. Karşılığında akademik sonucunuz, çalıştığınız kelimeleri tekrar sorup kendini doğrulayan bir ölçüm olmaktan kurtuluyor.
Doğru cevap test sırasında gösterilmez. Göstermek sonraki bantların ölçümünü etkiler. Kaçırılan kelimelerin tamamı sonuç ekranında anlamlarıyla listelenir.

Rezerv soru sayısından (bant başına 8) daha büyük olduğu için her çalıştırmada farklı kelimeler seçilir; testi ikinci kez girmek ezberle geçilebilir bir şey olmaktan çıkar.

Testin ölçmediği şey: Bu bir yeterlilik sınavı değildir ve YDS, YÖKDİL, TOEFL veya IELTS puanı tahmin etmez. Yalnızca kelime tanıma kapasitesini ölçer — dinleme, yazma, konuşma ve okuduğunu yorumlama becerileri kapsam dışıdır. Sonuç bir sertifika değil, nereden başlanacağını gösteren bir yönlendirmedir.

%92 ve %98: sitedeki iki sayı nereden geliyor

En sık kullanılan yaklaşık 2.800 kelime, genel İngilizce metinlerin %92'sini kapsar — bu, NGSL'in kendi kapsama iddiasıdır ve seviye testinin puanlamasına gömülüdür. Tam puanlı bir çalıştırma tam da bu sayıyı üretir.

Bir metni sözlüğe bakmadan anlayabilmek için ise sözcüklerin yaklaşık %98'inin tanınması gerekir; bu eşik Hu ve Nation'ın (2000) çalışmasından gelir. Aradaki fark somut bir şeye karşılık geliyor: %90 kapsamda her on kelimeden biri bilinmezken, %98'de bu oran elli kelimede bire iner.

Akademik sınavların ayrıştığı yer bu aralıktır — ve bu aralık gramerle değil, kelimeyle kapanır.

Neden the ve of kelime kartı değil

Sıklık listesinin ilk yüz sırası büyük ölçüde işlev sözcüğüdür: artikeller, zamirler, edatlar, bağlaçlar, yardımcı fiiller. Kapsama hesabında sayılırlar — ama kelime kartına girmezler.

Sebebi basit: the için bir Türkçe karşılık ezberlemek işe yaramaz. Bu sözcükler tek başlarına anlam taşımaz, kurala göre çalışırlar. Ne zaman the konacağı bir çeviri sorusu değil, belirlilik sorusudur; hangi edatın geleceği ezber değil, yapı meselesidir. Bu yüzden ilk bin kelimenin 140'ı sıklık havuzlarına alınmadı ve gramer referansına bırakıldı: artikeller isim grubu, zamirler zamirler, edatlar edatlar, bağlaçlar bağlaçlar ve yardımcı fiiller modallar sayfasında işlenir.

Havuzlarda gördüğünüz sayı bu yüzden bandın tamamı değil, bandın içerik sözcükleridir. Eksiklik değil, iş bölümü.

Aralıklı tekrar nasıl uygulanıyor

Kelime motoru Leitner'in kutu sistemini uygular. Kutu yükseldikçe aralık uzar ve sorunun türü zorlaşır — çünkü bir kelimeyi "tanımak" ile "üretebilmek" aynı şey değildir.

Kutu	Aralık	Soru türü
0–1	Aynı oturum · 1 gün	Tanıma — dört seçenekten anlamı seçilir
2	3 gün	Üretim — Türkçesi verilir, İngilizcesi yazılır
3+	7 · 21 · 60 gün	Bağlam — örnek cümledeki boşluk doldurulur

Hız antrenmanı ayrı bir eksendir ve tekrar kutularına dokunmaz. 2,5 saniyede yetişememek kelimenin unutulduğu anlamına gelmez; tekrar takvimini bozmamalıdır.

İçerik hangi kontrollerden geçiyor

İçerik doğruluğu editoryal bir niyet beyanına bırakılmamıştır. Her yayın öncesi iki otomatik denetim çalışır ve başarısız olan bir kontrol yayını durdurur:

Kaynak bütünlüğü: tablo sütun tutarlılığı, kapatılmamış bileşenler, kopuk konu zincirleri, var olmayan test referansları, seviye testinden havuza sızmış kelimeler ve havuzlar arası tekrarlar.
Render doğrulaması: üretilen HTML taranarak render edilmemiş vurgu işaretleri aranır. Kaynağa değil çıktıya bakılmasının sebebi, markdown'ın vurgu kurallarının kaynak metinden güvenilir biçimde taklit edilememesidir.

Depo herkese açıktır; bu kontrollerin kodu ve her içerik değişikliğinin geçmişi incelenebilir.

Kaynakça

Aşağıdaki künyeler sitedeki içeriğin dayandığı yayınlardır. Her kaynağın hangi bölümde kullanıldığı ayrıca belirtilmiştir.

Sıklık havuzları kaynaktan türetilir. Genel izdeki havuzların hangi kelimeyi içerdiği ve hangi banda düştüğü elle girilmez: NGSL 1.2'nin resmî veri dosyası depoda tutulur ve havuzlar bir üreteçle o dosyadan çıkarılır. Listede yer almayan bir kelime havuza giremez. Bant ataması seviye testinin yönlendirmesini belirlediği için bunun doğrulanabilir olması şart.

AWL doğrulama durumu. Alt liste 1–4 havuzları, Victoria University of Wellington'un yayımladığı resmî başlık kelimeleri belgesiyle birebir karşılaştırılarak girildi. Alt liste 5–10 havuzları henüz bu karşılaştırmadan geçmedi: kelimelerin AWL'ye ait olduğu değil, hangi alt listeye düştükleri doğrulama bekliyor. Her havuzun künyesinde bu not ayrıca yer alır ve doğrulama tamamlandığında kaldırılacaktır.

Browne, C., Culligan, B. & Phillips, J. (2013). The New General Service List (NGSL).

Genel İngilizce sıklık listesi. Sitedeki üç genel havuz (temel-100, orta-1000, orta-2000) bu listenin 1–2818 bandından türetildi. Listenin kendi kapsama iddiası olan %92, yerleştirme testinin puanlamasına gömülüdür.

Kullanıldığı yer: Genel kelime havuzları · yerleştirme testi bantları · Kaynağa git ↗
Coxhead, A. (2000). A New Academic Word List.

TESOL Quarterly, 34(2), 213–238. Akademik Kelime Listesi'nin (AWL) kaynak yayını. Sitedeki awl-1, awl-2 ve awl-3 havuzları, Victoria University of Wellington'un yayımladığı resmî başlık kelimeleri belgesinden birebir alınıp doğrulandı.

Kullanıldığı yer: Akademik kelime havuzları · yerleştirme testinin akademik bandı · Kaynağa git ↗
Hu, M. & Nation, P. (2000). Unknown vocabulary density and reading comprehension.

Reading in a Foreign Language, 13(1), 403–430. Sitedeki %98 akıcı okuma eşiği iddiasının kaynağı. Bir metni yardımsız anlayabilmek için sözcüklerin yaklaşık %98'inin tanınması gerektiğini ortaya koyar.

Kullanıldığı yer: Ana sayfadaki %92 → %98 aralığı · sonuç yorumları · Kaynağa git ↗
Nation, I.S.P. & Beglar, D. (2007). A vocabulary size test.

The Language Teacher, 31(7), 9–13. Yerleştirme testinin yöntemi buradan geliyor: kelime dağarcığı sayılamaz, sıklık bantlarından örneklenir; bir banttaki isabet oranı o bandın tamamı için bilme oranı kabul edilir.

Kullanıldığı yer: Yerleştirme testinin tasarımı ve puanlaması · Kaynağa git ↗
Leitner, S. (1972). So lernt man lernen.

Aralıklı tekrarın kutu sistemi. Kelime motorundaki 0–5 kutu düzeni ve artan aralıklar (aynı oturum · 1 · 3 · 7 · 21 · 60 gün) bu modelin uygulamasıdır.

Kullanıldığı yer: Kelime motorunun tekrar takvimi
Council of Europe (2001). Common European Framework of Reference for Languages (CEFR).

Gramer sayfalarındaki A1–C1 seviye etiketleri bu çerçeveye göre verilir. Etiketler bir sertifikasyon değil, konunun hangi yeterlilik aralığına yayıldığını gösteren yönlendirmedir.

Kullanıldığı yer: Gramer sayfalarının seviye etiketleri · Kaynağa git ↗

Hata bulursanız

Kelime listelerinde, gramer açıklamalarında veya test sorularında hata görürseniz bildirin. Doğrulanan her bildirim düzeltilir ve ilgili sayfanın güncelleme tarihi değişir — böylece neyin ne zaman değiştiği izlenebilir kalır. İçeriği derleyen kişi hakkında bilgi için Necmeddin Cunedioğlu sayfasına, bildirim kanalları için İletişim sayfasına bakabilirsiniz.