Cloze Test

Kentsel ısı adası

Cities are consistently warmer than the countryside around them, a phenomenon (1) as the urban heat island. Concrete and asphalt absorb heat during the day and release it slowly at night, (2) rural soil and vegetation cool quickly after sunset. The difference can reach several degrees, and it is (3) pronounced in the hours before dawn. Planting trees and using reflective roof materials (4) the effect, but neither measure removes it entirely. Urban planners therefore treat the heat island (5) something to be managed rather than solved.

Şehirler çevrelerindeki kırsal alandan sürekli olarak daha sıcaktır; bu olguya kentsel ısı adası denir. Beton ve asfalt gün boyunca ısıyı emer ve geceleyin yavaşça salar, oysa kırsal toprak ve bitki örtüsü gün batımından sonra hızla soğur. Fark birkaç dereceye ulaşabilir ve şafaktan önceki saatlerde en belirgin hâlini alır. Ağaç dikmek ve yansıtıcı çatı malzemeleri kullanmak etkiyi azaltır, ama iki önlem de onu tamamen ortadan kaldırmaz. Bu yüzden şehir plancıları ısı adasını çözülecek bir sorun olarak değil, yönetilecek bir olgu olarak ele alır.

yeni

Bilimsel yayında tekrarlanabilirlik

A finding is considered reliable only if other researchers can reproduce it. In recent years, however, several large projects have reported that a substantial (1) of published results could not be repeated. This does not necessarily mean the original studies were wrong; small samples and unreported adjustments can produce effects that (2) by chance. (3) , the scale of the problem surprised many scientists. Journals have since begun to require that raw data (4) available, and some now publish replication attempts alongside the original articles. Whether these measures will be enough (5) to be seen.

Bir bulgu ancak başka araştırmacılar onu tekrar üretebiliyorsa güvenilir sayılır. Ne var ki son yıllarda birkaç büyük proje, yayımlanmış sonuçların kayda değer bir kısmının tekrarlanamadığını bildirdi. Bu, özgün çalışmaların yanlış olduğu anlamına gelmek zorunda değil; küçük örneklemler ve bildirilmemiş düzeltmeler tesadüfen ortaya çıkan etkiler üretebilir. Yine de sorunun boyutu birçok bilim insanını şaşırttı. O tarihten beri dergiler ham verinin erişilebilir kılınmasını istemeye başladı ve bazıları artık tekrarlama denemelerini özgün makalelerle birlikte yayımlıyor. Bu önlemlerin yeterli olup olmayacağını zaman gösterecek.

yeni

Uyku ve bellek

Sleep does far more than restore energy. During the night the brain replays patterns of activity recorded during the day, a process (1) appears to strengthen new memories. Experiments show that people who sleep after learning a list of words recall (2) of them the next morning than people who stay awake for the same period. The benefit is largest for material that has been learned shortly (3) sleep. Interestingly, the effect does not depend on total sleep time (4) on whether particular stages of sleep occur. This is one reason (5) short naps can improve recall almost as much as a full night's rest.

Uyku enerjiyi yenilemekten çok daha fazlasını yapar. Gece boyunca beyin, gün içinde kaydedilen etkinlik örüntülerini yeniden oynatır; bu süreç yeni anıları güçlendiriyor görünmektedir. Deneyler, bir kelime listesini öğrendikten sonra uyuyan insanların ertesi sabah, aynı süre uyanık kalanlara göre daha fazlasını hatırladığını gösteriyor. Kazanç, uykudan kısa süre önce öğrenilen malzemede en büyüktür. İlginç olan şu: etki toplam uyku süresine değil, uykunun belirli evrelerinin gerçekleşip gerçekleşmediğine bağlıdır. Kısa şekerlemelerin hatırlamayı neredeyse tam bir gece uykusu kadar iyileştirmesinin bir sebebi budur.

yeni

Antibiyotik direnci

Bacteria that survive a course of antibiotics pass their resistance on to the next generation, (1) the drug gradually loses its power. Resistance is not created by the medicine itself; it is simply (2) faster in populations that are treated often. Hospitals are therefore careful (3) how frequently the strongest drugs are prescribed. A patient who stops a course early leaves behind exactly the bacteria (4) survived the first few doses. For this reason, finishing a prescription matters (5) than choosing a powerful drug in the first place.

Bir antibiyotik kürünü atlatan bakteriler direncini bir sonraki kuşağa aktarır, bu yüzden ilaç gücünü yavaş yavaş yitirir. Direnci ilacın kendisi yaratmaz; sık tedavi edilen topluluklarda yalnızca daha hızlı seçilir. Bu yüzden hastaneler en güçlü ilaçların ne sıklıkta yazıldığı konusunda dikkatlidir. Kürü erken bırakan bir hasta, geride tam olarak ilk birkaç dozu atlatmış bakterileri bırakır. Bu nedenle bir reçeteyi bitirmek, en başta güçlü bir ilaç seçmekten daha çok önem taşır.

yeni

Uzaktan çalışma tartışması

When offices closed in 2020, many companies expected productivity (1). What they found was more complicated. Output rose for tasks that could be done alone, (2) work requiring quick coordination slowed down. Managers who had never measured anything except attendance suddenly (3) to define what a productive day actually looked like. Three years later, most firms have settled on a mixed arrangement, (4) neither side of the argument entirely convincing. The debate continues, but it is no longer (5) whether remote work is possible.

2020'de ofisler kapandığında pek çok şirket verimliliğin düşmesini bekledi. Buldukları tablo daha karmaşıktı. Tek başına yapılabilen işlerde çıktı arttı, oysa hızlı eşgüdüm gerektiren işler yavaşladı. Devamlılıktan başka hiçbir şeyi ölçmemiş olan yöneticiler birdenbire verimli bir günün gerçekte neye benzediğini tanımlamak zorunda kaldı. Üç yıl sonra çoğu firma karma bir düzende karar kıldı; tartışmanın iki tarafı da tam olarak ikna edici çıkmadı. Tartışma sürüyor ama artık konu uzaktan çalışmanın mümkün olup olmadığı değil.

yeni

Mercan ağartması

Coral reefs depend on tiny algae that live inside their tissue and supply most of their food. (1) the water warm by even a single degree for several weeks, the coral expels these algae and turns white. A bleached reef is not dead; it can recover (2) a few months, provided the temperature falls again. (3), repeated bleaching leaves less and less time for recovery, and the reefs that survive tend to be (4) diverse than they once were. What matters most, researchers argue, is not how hot the water gets but how often it (5) so.

Mercan resifleri, dokularının içinde yaşayan ve besinlerinin çoğunu sağlayan minik yosunlara bağımlıdır. Su birkaç hafta boyunca yalnızca bir derece bile ısınacak olsa mercan bu yosunları dışarı atar ve beyazlar. Ağarmış bir resif ölü değildir; sıcaklık yeniden düşerse birkaç ay içinde kendini toparlayabilir. Ne var ki tekrarlanan ağarmalar toparlanmaya gitgide daha az zaman bırakır ve hayatta kalan resifler eskisine göre daha az çeşitli olma eğilimindedir. Araştırmacılara göre asıl önemli olan suyun ne kadar ısındığı değil, bunu ne sıklıkta yaptığıdır.

yeni

Kaybolan diller

Roughly half of the world's seven thousand languages are expected to disappear within a century. A language is considered endangered (1) children stop learning it at home, because that is the point at which transmission breaks. Documentation projects record vocabulary and grammar, but a recording preserves a language the way a photograph preserves a person: much (2) is lost. Communities that have reversed the decline usually did so (3) creating everyday reasons to speak — schools, radio, work. (4) linguists agree that revival is possible; what they disagree about is how much institutional support it (5).

Dünyadaki yedi bin dilin kabaca yarısının bir yüzyıl içinde yok olması bekleniyor. Bir dil, çocuklar onu evde öğrenmeyi bıraktığı anda tehlike altında sayılır; çünkü aktarımın koptuğu nokta orasıdır. Belgeleme projeleri kelime ve dilbilgisini kayda geçirir, ama bir kayıt dili, bir fotoğrafın bir insanı sakladığı ölçüde saklar: çok daha fazlası kaybolur. Gerilemeyi tersine çevirebilmiş topluluklar bunu genellikle konuşmak için gündelik sebepler yaratarak başardı — okul, radyo, iş. Dilbilimcilerin çoğu canlanmanın mümkün olduğunda birleşiyor; ayrıldıkları nokta bunun ne kadar kurumsal destek gerektirdiği.

yeni

Plastik geri dönüşümün sınırları

Only a small share of the plastic collected for recycling ever becomes new plastic. Sorting is the first obstacle: a bottle, its cap and its label are often three different polymers, (1) must be separated before any of them can be melted. Even when the sorting is done well, each cycle (2) the molecular chains, so the material comes out a little weaker every time. A bottle can therefore become a fleece and a fleece can become insulation, but the chain runs (3) one direction only. Manufacturers who advertise recycled content rarely say (4) many times the material can go round. Until packaging is designed with a single polymer throughout, recycling will remain a way of slowing the waste stream (5) than closing it.

Geri dönüşüm için toplanan plastiğin ancak küçük bir bölümü yeniden plastik olur. İlk engel ayrıştırma: bir şişe, kapağı ve etiketi çoğu zaman üç ayrı polimerdir ve herhangi biri eritilmeden önce bunların ayrılması gerekir. Ayrıştırma iyi yapıldığında bile her döngü moleküler zincirleri kısaltır, dolayısıyla malzeme her seferinde biraz daha zayıf çıkar. Bu yüzden bir şişe polara, polar da yalıtım malzemesine dönüşebilir; ama zincir yalnızca tek yönde işler. Geri dönüştürülmüş içerik reklamı yapan üreticiler, malzemenin bu turu kaç kez dönebileceğini nadiren söyler. Ambalajlar baştan sona tek bir polimerle tasarlanmadıkça geri dönüşüm, atık akışını kapatmanın değil yavaşlatmanın bir yolu olarak kalacak.

yeni

Işık kirliliği ve gece böcekleri

Insects that navigate by the moon are drawn off course by any brighter light nearby, (1) is why a single street lamp can hold hundreds of them until dawn. Populations of night-flying moths have fallen sharply in lit areas, (2) numbers in nearby dark fields have stayed almost steady. The effect reaches further than the insects themselves: birds and bats that feed on them (3) their prey gathered in places where they cannot safely hunt. Lamps that give out warmer light attract (4) insects than the blue-white lamps installed in most new streets. Changing the colour of a lamp is therefore (5) cheaper than removing it, and almost as effective.

Ayın konumuna göre yön bulan böcekler, yakındaki daha parlak herhangi bir ışık yüzünden rotalarından sapar; tek bir sokak lambasının yüzlercesini şafağa kadar tutmasının sebebi budur. Aydınlatılmış alanlarda gece uçan güve toplulukları belirgin biçimde azalırken, yakındaki karanlık tarlalarda sayılar neredeyse sabit kalmıştır. Etki yalnızca böceklerle sınırlı değil: onlarla beslenen kuşlar ve yarasalar, avlarını güvenle avlanamayacakları yerlerde toplanmış buluyor. Daha sıcak ışık veren lambalar, yeni sokakların çoğuna takılan mavi-beyaz lambalara göre daha az böcek çeker. Bu yüzden bir lambanın rengini değiştirmek, onu kaldırmaktan çok daha ucuz ve neredeyse aynı ölçüde etkilidir.

yeni

Toprak kaybı ve anız

A field can lose the top few centimetres of its soil in a single storm, and that layer may have taken centuries (1). Ploughing loosens the surface so that seeds can be sown, but it also leaves the ground bare exactly when the winter rains arrive. Farmers who leave the stubble of the previous crop standing lose far less soil than (2) who clear the field completely. The practice costs nothing, (3) it makes sowing slightly harder and looks untidy to a passer-by. Where it has been adopted across a whole catchment, the rivers below (4) noticeably clearer within a few seasons. Whether the habit spreads depends less on the evidence (5) on what the neighbouring farms are seen to do.

Bir tarla, toprağının üst birkaç santimini tek bir fırtınada yitirebilir; oysa o katmanın oluşması yüzyıllar almış olabilir. Sürmek yüzeyi gevşetir ve tohumun ekilmesini sağlar, ama tam kış yağmurlarının geldiği anda toprağı çıplak da bırakır. Bir önceki ürünün anızını tarlada bırakan çiftçiler, tarlayı tamamen temizleyenlere göre çok daha az toprak yitirir. Bu uygulamanın hiçbir maliyeti yok; gerçi ekimi biraz zorlaştırıyor ve yoldan geçene dağınık görünüyor. Bütün bir havzada benimsendiği yerlerde aşağıdaki nehirler birkaç mevsim içinde gözle görülür biçimde daha berrak akıyor. Alışkanlığın yayılıp yayılmayacağı ise kanıttan çok, komşu çiftliklerin ne yaptığının görülmesine bağlı.

yeni

Yanlış bilginin yayılma hızı

A false claim usually travels faster than its correction, and timing explains most of that gap. Corrections arrive late, reach a smaller audience and (1) none of the surprise that sent the original claim round in the first place. By the time a careful account appears, the first version (2) seen by an audience the correction will never reach. Some platforms now attach a warning to disputed posts, (3) the evidence that this changes what readers believe is mixed. What does appear to work is slowing the act of sharing itself: readers (4) are asked to open an article before reposting it pass on measurably fewer false stories. That finding has shifted attention away from the content of false posts (5) the design of the systems that carry them.

Yanlış bir iddia genellikle düzeltmesinden daha hızlı yayılır ve bu farkın çoğunu zamanlama açıklar. Düzeltmeler geç gelir, daha küçük bir kitleye ulaşır ve asıl iddiayı en baştan dolaşıma sokan şaşırtıcılığın hiçbirini taşımaz. Dikkatli bir anlatım yayımlandığında ilk sürüm, düzeltmenin asla ulaşamayacağı bir kitle tarafından çoktan görülmüş olur. Bazı platformlar artık tartışmalı gönderilere uyarı ekliyor; gerçi bunun okurların inandığı şeyi değiştirdiğine dair kanıtlar karışık. İşe yarıyor görünen şey, paylaşma ediminin kendisini yavaşlatmak: bir yazıyı yeniden paylaşmadan önce açması istenen okurlar, ölçülebilir biçimde daha az yanlış haber aktarıyor. Bu bulgu dikkati, yanlış gönderilerin içeriğinden onları taşıyan sistemlerin tasarımına kaydırdı.

yeni